नागरी सुविधा, शासकीय कार्यालये आणि शिक्षण !
तोंडचिर हे लातूर जिल्ह्यातील उदगीर तालुक्यातील एक निसर्गरम्य आणि प्रगतिशील गाव आहे. गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्यरत असलेली तोंडचिर ग्रामपंचायत ही स्थानिक स्वराज्य संस्थेचा एक महत्त्वाचा घटक आहे. ग्रामस्थांच्या गरजा ओळखून पिण्याचे पाणी, रस्ते, वीजपुरवठा, स्वच्छता आणि आरोग्य सुविधा पुरवण्याचे काम ग्रामपंचायत दक्षतेने करते.
ग्रामपंचायत शिक्षण, शेती, पर्यावरण आणि सामाजिक विकास या क्षेत्रात विविध उपक्रम राबवते. गावातील शाळा, आरोग्य सुविधा, स्वच्छता मोहिम, वृक्षारोपण तसेच महिला बचत गट आणि युवक मंडळांच्या माध्यमातून समाजजागृती केली जाते. या उपक्रमांमुळे ग्रामस्थांचा सहभाग वाढला असून गावाच्या प्रगतीला नवी गती मिळाली आहे.
लोकसहभाग आणि एकत्रित प्रयत्नांतून तोंडचिर ग्रामपंचायत आज एक आदर्श ग्रामपंचायत म्हणून उभी राहिली आहे. गावात स्वच्छता, शिक्षण आणि हरित उपक्रम यांना प्राधान्य देत ग्रामपंचायत “स्वच्छ, सुंदर आणि आत्मनिर्भर तोंडचिर” घडविण्याचा संकल्प बाळगून सतत कार्यरत आहे.
आमचा मार्गदर्शक दृष्टीकोन आणि प्रयत्न
दृष्टीकोन
गावाचा सर्वांगीण, शाश्वत आणि समावेशक विकास साधण्याचा दृष्टीकोन बाळगते. आमचे उद्दिष्ट म्हणजे प्रत्येक नागरिकाला मुलभूत सुविधा, शिक्षण, आरोग्य, सुरक्षितता आणि विकासाच्या संधी पुरवणारे आदर्श व सुशासित गाव घडवणे.
“स्वच्छ, सुशिक्षित, सक्षम व स्वावलंबी गाव निर्माण करणे हाच आमचा दृष्टीकोन आहे.”
मिशन
- महिला, मुलं, ज्येष्ठ नागरिक व दुर्बल घटकांसाठी विशेष उपक्रम राबवणे.
- ग्रामस्थांच्या गरजांवर केंद्रित राहून, सर्व सरकारी योजना पारदर्शकपणे व प्रभावीपणे राबवणे.
- पायाभूत सुविधांमध्ये सातत्यपूर्ण सुधारणा करणे – जसे की रस्ते, पाणी, वीज, आरोग्य व स्वच्छता.
- गावातील नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन व पर्यावरणपूरक उपाययोजना अमलात आणणे.
- ग्रामसभेच्या माध्यमातून लोकसहभाग वाढवून लोकशाही मूल्यांची जोपासना करणे.
गावची माहिती
व्यवसाय आणि अर्थव्यवस्था
तोंडचिर हे लातूर जिल्ह्यातील उदगीर तालुक्यातील एक सुंदर आणि शांत गाव आहे. गावातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती असून तीच गावाच्या अर्थव्यवस्थेचा मजबूत कणा आहे. ज्वारी, बाजरी, तूर, मूग, हरभरा, भाजीपाला तसेच विविध हंगामी पिकांची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. शेतीबरोबरच गावातील काही लोक दुग्धव्यवसाय, मेंढीपालन आणि कुक्कुटपालन करून उपजीविका करतात. गावातील युवक वर्ग आता लघुउद्योग, शेतीपूरक व्यवसाय, सेवा क्षेत्र, तसेच बांधकाम व वाहन सेवा अशा विविध क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी निर्माण करत आहे. या उपक्रमांमुळे तोंडचिर गाव हळूहळू आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व प्रगतिशील मार्गावर पुढे जात आहे.
संस्कृती आणि इतिहास
तोंडचिरजवळील प्राचीन गडस्थळ किंवा किल्ल्याचे अवशेष गावाच्या इतिहासाची साक्ष देतात. या स्थळाचा संबंध मराठा साम्राज्याच्या काळातील सुरक्षा व्यवस्थेशी जोडला जातो. आजही या जागेवर उभे राहिल्यावर परिसराचे विस्तृत दृश्य पाहायला मिळते.
पर्यटन
तोंडचिर गाव हे नैसर्गिक सौंदर्य, शांत वातावरण आणि पारंपरिक मराठवाडी संस्कृती अनुभवण्यासाठी उत्तम ठिकाण आहे. गावाजवळील प्राचीन किल्ल्याचे अवशेष पाहताना मराठा काळातील इतिहासाची झलक मिळते. तसेच गावातील जुनी मंदिरे, पारंपरिक विहिरी आणि हिरवेगार शेत परिसर गावाच्या समृद्ध वारशाची ओळख करून देतात. येथील साधी, मनमोकळी माणसं आणि शांत निसर्ग यामुळे तोंडचिर हे इतिहास, निसर्ग आणि गावसंस्कृती अनुभवू इच्छिणाऱ्या पर्यटकांसाठी एक आकर्षक पर्यटनस्थळ ठरते.
ग्रामपंचायत स्थापना
दिनांक :-01/05/1960
लोकसंख्या
2828
पुरुष
1506
स्त्री
1322
कुटुंब संख्या
479
शेतकरी संख्या
849
मतदारांची संख्या
2366
एकूण क्षेत्रफळ
1204.00 हेक्टर
लागवडी योग्य क्षेत्र
1123.00 हेक्टर
बागायत क्षेत्र
320 हेक्टर
स्ट्रीट लाईट पोल
१०
अंगणवाडी
०४
जिल्हा परिषद शाळा
०४
पोस्ट ऑफिस
०१
तलाठी ऑफिस
०१
आरोग्य उपकेंद्र
०१
नळ कनेक्शन
7
सार्वजनिक विहीर
११
महिला बचत गट
३३
प्रधानमंत्री घरकुल लाभार्थी
२५